Blog: onze weg naar meer bewustwording over de rol van hightech kassen in circulaire economieën

Jessie-Lynn van Egmond
Manager Water & Duurzaamheid

Als het gaat om het creëren van circulaire economieën en het verbinden van verschillende sectoren, is technologie niet de beperkende factor, maar bewustwording en samenwerking.

Toen ik bijna vier jaar geleden in de tuinbouwsector begon, was ik gefascineerd door het hoge technologische niveau en de mogelijkheden op het gebied van gewasteelt. Als ingenieur had ik een technische achtergrond, maar ik was niet voorbereid op het zien van sla in volledig geautomatiseerde systemen die zich uitstrekken over hectares ‘onaangeroerde’ baby leaves, of tomaten en paprika’s die zowel in de koudste regio’s ter wereld als in extreme woestijnomstandigheden geteeld kunnen worden. Innovatie in hoog tempo werd al snel de rode draad in mijn dagelijkse werk.
Toen Covid uitbrak, zag ik ook hoe wereldwijd de aandacht verschoof naar voedselzekerheid en zelfvoorziening. Er ontstond meer focus op het verminderen van importafhankelijkheid, ondersteund door hightechkassen, wat onze R&D‑activiteiten verder heeft versneld.

In eerste instantie richtte ik me op het optimaliseren van recyclingprocessen in kassen: hoe kunnen we nieuwe technologieën integreren in bestaande systemen om grondstoffen terug te winnen? Hoe kunnen we het watergebruik nog verder terugdringen?

Maar al snel werd mijn aandacht getrokken door een breder vraagstuk: de rol die hightechkassen kunnen spelen in het versterken van sectoroverstijgende samenwerking en circulaire economieën.

Van lineaire naar circulaire economie met high-tech kassen

Wanneer je een hightech kas niet alleen ziet als een ‘zwarte doos’ waarin grondstoffen verdwijnen en groenten en fruit ontstaan, opent zich een wereld van circulariteit en samenwerking. Hightechkassen kunnen zo worden gepositioneerd dat ze een essentiële schakel vormen in circulaire ecosystemen. Ze verbinden de water-, energie- en voedselketen met de afvalsector en slaan daarmee een brug tussen deze domeinen.
Wat mij daarbij opviel, was hoe weinig bewustzijn er buiten de tuinbouwsector bestaat voor deze manier van het inzetten van kassen.

Waarom worden dit soort projecten niet meer en op grotere schaal uitgevoerd?

In essentie bestaat alles wat een hightech kas nodig heeft om gewassen te telen uit vier belangrijke inputstromen: water, energie, nutriënten en CO₂. Deze kunnen allemaal worden gewonnen uit stedelijke, agrarische of industriële reststromen. Het interessante is dat er al kasprojecten zijn die gebruikmaken van afzonderlijke reststromen. Dat zijn concrete voorbeelden van wat er mogelijk is wanneer de water-, energie-, voedsel- en afvalsector samenwerken.

Dit riep bij ons de volgende vragen op: waarom worden dit soort projecten nog niet op grotere schaal gerealiseerd? En waarom maken hightechkassen niet standaard gebruik van meerdere reststromen, terwijl de technologie hiervoor al bewezen is?

Om dit beter te begrijpen, is een klein team van Van der Hoeven op pad gegaan. Niet alleen buiten de muren van ons hoofdkantoor, maar ook buiten de grenzen van onze eigen sector. Een reis die ons ver buiten ons gebruikelijke internationale netwerk in de voedsel- en tuinbouwindustrie bracht.